PIP, ZUS i KAS – dane pomogą typować firmy do kontroli

Od 8 lipca 2026 r. obowiązują przepisy przewidujące szerszą wymianę informacji między Państwową Inspekcją Pracy, ZUS i KAS. Nowe rozwiązania mają wspierać analizę ryzyka naruszeń w zakresie prawa pracy, legalności zatrudnienia, podatków oraz składek. Nie oznacza to jednak, że PIP automatycznie uzyska pełny dostęp do wszystkich danych podatkowych i ubezpieczeniowych przedsiębiorców.

Wymiana danych z ograniczeniami

ZUS prowadzi system teleinformatyczny, który ma służyć wymianie informacji między instytucjami. Dane mogą być wykorzystywane przede wszystkim do analizy ryzyka oraz lepszego planowania kontroli. W praktyce oznacza to, że organy będą mogły skuteczniej typować podmioty, u których istnieje podwyższone ryzyko nieprawidłowości.

Najwięcej wątpliwości dotyczy jednak tego, czy przepisy dają PIP podstawę do automatycznego pobierania danych z KAS i ZUS. Część ekspertów wskazuje, że sama ustawa o PIP nie zawiera wystarczająco jednoznacznych regulacji w tym zakresie. Może to oznaczać, że Inspekcja nadal będzie musiała pozyskiwać część informacji na podstawie uzasadnionych wniosków.

Nie zmienia to faktu, że współpraca między instytucjami będzie szersza niż dotychczas. Dane z ZUS i KAS mogą ułatwiać ocenę, czy forma zatrudnienia, sposób rozliczeń podatkowych i składkowych oraz informacje wykazywane przez przedsiębiorcę są ze sobą spójne.

Istotne znaczenie ma również ochrona przekazywanych informacji. Dane objęte tajemnicą skarbową i dane osobowe mają być chronione zgodnie z właściwymi przepisami, a dostęp do nich powinien być ograniczony do osób wykonujących zadania związane z kontrolą.

Nowe przepisy przewidują także analizę ryzyka prowadzoną z udziałem przedstawicieli PIP, ZUS i KAS. Jej celem ma być wypracowanie zasad identyfikowania obszarów, w których najczęściej dochodzi do naruszeń prawa pracy, przepisów podatkowych lub ubezpieczeniowych.

W praktyce przedsiębiorcy powinni liczyć się z tym, że kontrole mogą być lepiej przygotowane i bardziej ukierunkowane niż dotychczas. Szczególne znaczenie będzie miała spójność danych dotyczących umów, faktur, zgłoszeń do ZUS oraz rozliczeń podatkowych, ponieważ rozbieżności między tymi obszarami mogą zwiększać ryzyko kontroli.

„Stabilne fundamenty prawne dla rozwoju Twojej firmy.”

© 2024 Copyright - Kancelaria Radcy Prawnego Bernadeta Obszańska - All Rights Reserved

Website created by NOVO - Marketing Partner

b.obszanska@krpobszanska.pl

38-400 Krosno,  ul. Podkarpacka 26